Πνευμονογαστρικο Νεύρο: Τι Είναι Και Πως Επηρεάζει Την Καθημερινότητα Μας | Nutrition Home

Το πνευμονογαστρικό νεύρο είναι το βασικό νεύρο του παρασυμπαθητικού συστήματος. Μεταφέρει κινητικές ίνες προς πολλά όργανα όπως την καρδιά, τους πνεύμονες, το στομάχι, το έντερο, το ήπαρ και το πάγκρεας. Η σύνδεση που δημιουργεί με τα όργανα αυτά ρυθμίζει πολλές αυτόματες λειτουργίες του σώματος μας. Σε ορισμένες μελέτες αναφέρεται και ως «λεωφόρος επικοινωνίας» εγκεφάλου-σώματος και ως ο σημαντικότερος νευρικός δρόμος στον  άξονα εντέρου-εγκεφάλου (gut-brain axis). Το πνευμονογαστρικό νεύρο αποτελείται από 80% αισθητικές ίνες και 20% κινητικές ίνες και βασικός του σκοπός είναι η μεταφορά της πληροφορίας στο εκάστοτε όργανο.

Που εμπλέκεται το πνευμονογαστρικό νεύρο;

• Καρδιαγγειακό: Το πνευμονογαστρικό νεύρο νευρώνει τον φλεβοκόμβο, τον κολποκοιλιακό κόμβο, τους κόλπους και μέρος των κοιλιών της καρδιάς. Όταν αυτό το νεύρο διεγείρεται μειώνει τον καρδιακό ρυθμό, επιβραδύνει την μετάδοση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων, μειώνει την δύναμη με την οποία συσπάται η καρδιά, και σε ορισμένες περιπτώσεις μειώνει την πιθανότητα αρρυθμιών.
• Μεταβολισμός: Αν και με λίγες πειραματικές μελέτες η ενεργοποίηση του νεύρου αυτού επηρεάζει την ορμόνη της πείνας μειώνοντας της μετά από το γεύμα, αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη, προάγοντας την καύση λίπους και μόνο σε ζωικά προς το παρόν μοντέλα μετριάζει την αύξηση βάρους.
• Γλυκαιμία: Η ενεργοποίηση του πνευμονογαστρικού νεύρου μπορεί να βελτιώσει την ανοχή στην γλυκόζη και να μειώσει τα επίπεδα της, να αυξήσει την έκκριση ινσουλίνης αλλά και να αυξήσει την έκφραση των υποδοχέων της ινσουλίνης σε ορισμένους ιστούς.
• Πέψη: Η εμπλοκή του νεύρου αυτού επηρεάζει και πολλές φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος που συμμετέχει το στομάχι ή το έντερο. Πιο συγκεκριμένα, αυξάνει την γαστρική κένωση, βελτιώνει την γαστρική κινητικότητα μειώνοντας την δυσπεψία και σε άτομα με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου που έχουν κύριο σύμπτωμα την δυσκοιλιότητα βελτιώνει τα συμπτώματα.
• Μικροβίωμα εντέρου: Πιο συγκεκριμένα για το έντερο, σε ζώα αύξησε τις συγκεντρώσεις των Lactobacillus και των Bifidobacterium που είναι τα ευεργετικά για την υγεία του εντέρου βακτήρια. Ο πιο πιθανός μηχανισμός πίσω από το μικροβίωμα είναι η παραγωγή των SCFAs (Short Chain Fatty Acids- Λιπαρά οξέα Μικρής Αλύσου) από την κατανάλωση φυτικών ινών. Τα SCFAs επικοινωνούν με το πνευμονογαστρικό νεύρο και διεγείρουν την έκκριση των ορμονών GLP-1 και PYY που στέλνουν μηνύματα κορεσμού στον εγκέφαλο.
• Κατάθλιψη: Οι ερευνητές με την πειραματική ενεργοποίηση του νεύρου παρατήρησαν καλύτερη διάθεση, συγκέντρωση και ποιότητα ζωής με λιγότερα καταθλιπτικά συμπτώματα. Τα αποτελέσματα δεν φάνηκαν αμέσως αλλά μεταξύ 3-12 μηνών μετά την εμφυτεύσιμη διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου.
• Φλεγμονή: Η ενεργοποίηση του πνευμονογαστρικού νεύρου συνδέεται και με την φλεγμονή. Πιο συγκεκριμένα μειώνει την παραγωγή προφλεγμονωδών κυτταροκινών όπως ο TNF-α, IL-6, il-1β και περιορίζει την υπερβολική ανοσολογική απόκριση. Στην βιβλιογραφία, συναντάμε αυτόν τον μηχανισμό ως αντιφλεγμονώδες αντανακλαστικό. Το εύρημα αυτό έθεσε και τα ερωτήματα για την διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου και την επιρροή του σε φλεγμονώδη νοσήματα όπως φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (IBD), ρευματοειδής αρθρίτιδα, καρδιακή ανεπάρκεια, άσθμα. Έχουν ξεκινήσει σε πρώιμο στάδιο μερικές μελέτες για ορισμένες φλεγμονώδεις νόσους στους ανθρώπους αλλά με λίγα αποτελέσματα που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και κάποια συμπτώματα αλλά χωρίς να μειώνουν την θνησιμότητα.

Πως γίνεται η διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου χωρίς χειρουργική επέμβαση;

Μέσω του αυτιού μας! Και όμως το αυτί μας είναι το μοναδικό σημείο στην επιφάνεια του σώματος που υπάρχουν κλάδοι του πνευμονογαστρικού νεύρου. Μέσω της διαδερμικής διέγερσης (επαφή διαδερμική δηλαδή) με ηλεκτρόδια ενεργοποιείται το νεύρο. Τα νευρικά σήματα φτάνουν στον πυρήνα της μονήρους δεσμίδας στον εγκέφαλο και από εκεί ξεκινάνε αλυσιδωτά να επηρεάζονται άλλες περιοχές του εγκεφάλου. Έπειτα μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου μεταφέρονται σήματα προς άλλα όργανα και επηρεάζονται λειτουργίες όπως η πέψη, ο καρδιακός ρυθμός, η γλυκόζη, η ανοσολογική απόκριση.

Βιβλιογραφία:

1. Capilupi MJ, Kerath SM, Becker LB. Vagus Nerve Stimulation and the Cardiovascular System. Cold Spring Harb Perspect Med. 2020 Feb 3;10(2):a034173. doi: 10.1101/cshperspect.a034173. PMID: 31109966; PMCID: PMC6996447.
2. Zou N, Zhou Q, Zhang Y, Xin C, Wang Y, Claire-Marie R, Rong P, Gao G, Li S. Transcutaneous auricular vagus nerve stimulation as a novel therapy connecting the central and peripheral systems: a review. Int J Surg. 2024 Aug 1;110(8):4993-5006. doi: 10.1097/JS9.0000000000001592. PMID: 38729100; PMCID: PMC11326027.
3. Longo S, Rizza S, Federici M. Microbiota-gut-brain axis: relationships among the vagus nerve, gut microbiota, obesity, and diabetes. Acta Diabetol. 2023 Aug;60(8):1007-1017. doi: 10.1007/s00592-023-02088-x. Epub 2023 Apr 14. PMID: 37058160; PMCID: PMC10289935.
4. Longo S, Rizza S, Federici M. Microbiota-gut-brain axis: relationships among the vagus nerve, gut microbiota, obesity, and diabetes. Acta Diabetol. 2023 Aug;60(8):1007-1017. doi: 10.1007/s00592-023-02088-x. Epub 2023 Apr 14. PMID: 37058160; PMCID: PMC10289935.
5. Austelle CW, O’Leary GH, Thompson S, Gruber E, Kahn A, Manett AJ, Short B, Badran BW. A Comprehensive Review of Vagus Nerve Stimulation for Depression. Neuromodulation. 2022 Apr;25(3):309-315. doi: 10.1111/ner.13528. Epub 2021 Sep 6. PMID: 35396067; PMCID: PMC8898319.