Επηρεάζονται οι συνήθειες στην τουαλέτα από τον έμμηνο κύκλο; |Nutrition Home

Ο έμμηνος κύκλος μπορεί να επηρεάσει τις γαστρεντερική λειτουργία των γυναικών και αυτό επεξηγείται τόσο παθοφυσιολογικά όσο και ορμονικά. Παρακάτω θα εξηγήσουμε τι αλλαγές προκύπτουν, για ποιο λόγο και πως θα μπορούσαμε να το διαχειριστούμε διατροφικά.

Γιατί επηρεάζεται το γαστρεντερικό μας σύστημα από την περίοδο μας;

Η απάντηση είναι τα οιστρογόνα. Όλο το πεπτικό σύστημα διαθέτει υποδοχείς οιστρογόνων (ERα, ERβ, GPER) και τα σκαμπανεβάσματα στην διάρκεια της εμμήνου ρύσεως επηρεάζει και τα παραπλήσια συστήματα οργάνων. Πιο συγκεκριμένα, επηρεάζουν την κινητικότητα εντέρου με πιο μαλακές κενώσεις ή διάρροια και συχνότερες κενώσεις, τον πόνο και την φλεγμονή.

Η προγεστερόνη από την άλλη επηρεάζει το γαστρεντερικό μας σύστημα χαλαρώνοντας τους λείους μύες του εντέρου.  Αυτό συνήθως οδηγεί σε πιο αργή κινητικότητα εντέρου και σχετίζεται με την δυσκοιλιότητα. Η προγεστερόνη είναι ανεβασμένη στις περιόδους που οι γυναίκες αναφέρουν δυσκοιλιότητα μέσα στον κύκλο τους (συνήθως πριν έρθει η περίοδος).

Κατά την περίοδο αυξάνονται οι προσταγλανδίνες, οι οποίες προκαλούν εντονότερη κινητικότητα εντέρου, μπορεί να προκαλέσουν διάρροια και πόνο και συμμετέχουν στην φλεγμονή.

Τι γίνεται αν συνυπάρχει και γαστρεντερική νόσος;

Το τελευταίο μάλιστα, η αύξηση προσταγλανδινών, έχει σημασία σε άτομα που έχουν φλεγμονώδη νόσο εντέρου και επηρεάζονται πιο άμεσα από την απότομη αύξηση προσταγλανδινών και βιώνουν εντονότερα γαστρεντερικά συμπτώματα.

Επίσης, τα άτομα σε Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) έχουν σπλαχνική υπερευαισθησία, γεγονός που βιώνουν εντονότερα έναν πόνο σε σχέση με τους υγιείς. Οι περισσότερες γυναίκες με ΣΕΕ αναφέρουν κοιλιακό πόνο, φούσκωμα, ναυτία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα πριν και κατά την περίοδο.

Τι αλλαγές παρατηρούνται σε γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά χάπια;

Πριν την περίοδο παρατηρείται η αύξηση της προγεστερόνης και των οιστρογόνων. Ως αποτέλεσμα, έχουμε την πιο αργή κινητικότητα του εντέρου και αναφέρονται τα εξής συμπτώματα: πιο «αργό» έντερο, πιο σκληρά κόπρανα και δυσκοιλιότητα.

Στην αρχή της περιόδου, έχουμε την απότομη πτώση των ορμονών με την παράλληλη αύξηση προσταγλανδινών που αυξάνει την κινητικότητα του εντέρου και οι γυναίκες αναφέρουν πιο χαλαρά κόπρανα, περισσότερες κενώσεις, διάρροια και κοιλιακό πόνο. Δεν αγνοούμε επίσης την ανατομία του γυναικείου σώματος, όπου το αναπαραγωγικό και το γαστρεντερικό σύστημα γειτνιάζουν. Οι συσπάσεις «κράμπες» της μήτρας κατά την αρχή της περιόδου επηρεάζει και το γαστρεντερικό σύστημα «ταρακουνώντας» το και ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου. Αποτέλεσμα οι πιο χαλαρές κενώσεις στην τουαλέτα.

Τι μπορούμε να κάνουμε διατροφικά;

Μπορούμε να υποστηρίξουμε το γαστρεντερικό μας διατροφικά αυτές τις δύο ιδιαίτερες φάσεις του κύκλου μας: πριν την περίοδο και στο ξεκίνημα της νέας περιόδου.

Πριν την περίοδο συνήθως με δυσκοιλιότητα:

• Επαρκή ενυδάτωση ώστε να παραμένουν μαλακά τα κόπρανα
• Επαρκή θρέψη και λιπαρά: η πολύ χαμηλή πρόσληψη θερμίδων και λιπαρών εντείνει την δυσκοιλιότητα
• Αυξημένες φυτικές ίνες: για την αύξηση του όγκου των κοπράνων και την πιο εύκολη αποβολή τους. Καλές επιλογές είναι: ακτινίδια, πλιγούρι, βρώμη, μήλο με φλούδα, λιναρόσπορος, σπόροι τσία κλπ
• Φυσική δραστηριότητα για την κινητοποίηση του εντέρου.

Στην αρχή της περιόδου συνήθως με διάρροια:

• Ενυδάτωση αν έχουμε πολλές διάρροιες που μπορεί να αφυδατώσουν το σώμα
• Διαλυτές φυτικές ίνες που συμβάλλουν στον καλύτερο σχηματισμό κοπράνων: μήλο, βρώμη, φασόλια, καρότα, εσπεριδοειδή.
• Αποφυγή τροφίμων που αυξάνουν τις ασχημάτιστες κενώσεις: αν έχουμε εντοπίσει τρόφιμα που μας εντείνουν τις διαρροϊκές κενώσεις (πχ λακτόζη σε γαλακτοκομικά, φασόλια, πολλά λιπαρά), τα αποφεύγουμε.

Βιβλιογραφία:

1. Lahat A, Falach-Malik A, Haj O, Shatz Z, Ben-Horin S. Change in bowel habits during menstruation: are IBD patients different? Ther Adv Gastroenterol. 2020 Jun 10;13:1756284820929806. doi: 10.1177/1756284820929806. PMID: 32577133; PMCID: PMC7290266.
2. Bharadwaj S, Barber MD, Graff LA, Shen B. Symptomatology of irritable bowel syndrome and inflammatory bowel disease during the menstrual cycle. Gastroenterol Rep (Oxf). 2015 Aug;3(3):185-93. doi: 10.1093/gastro/gov010. Epub 2015 Mar 18. PMID: 25788484; PMCID: PMC4527267.
3. Judkins TC, Dennis-Wall JC, Sims SM, Colee J, Langkamp-Henken B. Stool frequency and form and gastrointestinal symptoms differ by day of the menstrual cycle in healthy adult women taking oral contraceptives: a prospective observational study. BMC Womens Health. 2020 Jun 29;20(1):136. doi: 10.1186/s12905-020-01000-x. PMID: 32600463; PMCID: PMC7325082.