Κόκκινο Ρύζι Μαγιάς: Φυσικό Προϊόν, Αλλά Όχι Αθώο | Nutrition Home

Τι είναι το κόκκινο ρύζι μαγιάς;
Το κόκκινο ρύζι μαγιάς είναι ένα έντονο κοκκινωπό-μωβ ρύζι που έχει υποστεί ζύμωση, το οποίο αποκτά το χρώμα του από την καλλιέργεια με το μύκητα Monascus purpureus. Το βασικό δραστικό συστατικό του είναι η μονακολίνη Κ, η οποία έχει την ίδια χημική δομή με τη λοβαστατίνη. Η λοβαστατίνη είναι ένα φάρμακο της κατηγορίας των στατινών. Η Μονακολίνη Κ μειώνει την παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ μέσω του ίδιου μηχανισμού με τις στατίνες. Επομένως, παρότι πωλείται ως συμπλήρωμα, μπορεί να έχει δράση αλλά και ανεπιθύμητες ενέργειες παρόμοιες με φαρμακευτική στατίνη.
Ποια είναι τα αποτελέσματα με την παρέμβαση του κόκκινου ρυζιού μαγιάς στην χοληστερόλη;
Σε μετα-ανάλυση παρατηρήθηκε μείωση της LDL (“κακής») χοληστερόλης κατά περίπου 36 mg/dl και της συνολικής χοληστερόλης κατά 37 mg/dl. Η μείωση της LDL φάνηκε από τις πρώτες 4 εβδομάδες χρήσης του κόκκινου ρυζιού μαγιάς. Η περιεκτικότητα του σε Μονακολίνη Κ κυμαινόταν από 0,67 έως 10mg και δινόντουσαν καθημερινά για διάστημα 4-24 εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα σταθεροποιούνταν μετά τον πρώτο μήνα. Το μέγεθος της μείωσης ήταν παρόμοιο με εκείνο που μπορεί να παρατηρηθεί με ορισμένες χαμηλές δόσεις στατινών.
Είναι ασφαλές το κόκκινο ρύζι μαγιάς;
Από τις 14 μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην μετα-ανάλυση, οι 8 μόνο παρείχαν δεδομένα για ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι συχνότερες ήταν φούσκωμα ή δυσπεψία, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, ναυτία και κοιλιακός πόνος, πονοκέφαλος, μυαλγίες, αύξηση της κρεατινικής κινάσης και των ηπατικών ενζύμων. Θα πρέπει να συμπεριλάβουμε τις ανεπιθύμητες ενέργειες και από άλλες μελέτες για να σχηματίσουμε οριστικά συμπεράσματα για την ασφάλεια του.
Σε μία ιταλική μελέτη που συνοψίζανε τις ανεπιθύμητες ενέργειες του κόκκινου ρυζιού μαγιάς αναφέρθηκε πως δεν αποτελεί ασφαλή λύση για κάποιον που έχει εμφανίσει ανεπιθύμητες ενέργειες από στατίνη. Η μονακολίνη Κ είναι ουσιαστικά λοβαστατίνη και μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες μυϊκές και ηπατικές επιπλοκές.
Είναι όλα τα προϊόντα κόκκινου ρυζιού μαγιάς το ίδιο;
Όχι. Η ποσότητα της Μονακολίνης Κ διαφέρει σημαντικά μεταξύ των προϊόντων και το κόκκινο ρύζι μαγιάς μπορεί να περιέχει κιτρικίνη, μία μυκοτοξίνη με πιθανή νεφροτοξική δράση εφόσον δεν έχει ελεγχθεί και παραχθεί σωστά. Σε αρκετές αναφορές της μετα-ανάλυσης έλειπαν στοιχεία για τη δόση, τη διάρκεια χρήσης, τη σύνθεση του προϊόντος και τα υπόλοιπα φάρμακα. Επίσης, στην Ευρωπαϊκή Ένωση ημερήσια μερίδα πρέπει να περιέχει λιγότερα από 3 mg συνολικών μονακολινών. Η EFSA επανεξέτασε τα δεδομένα το 2025 και έκρινε ότι ακόμη και τα 3 mg μονακολίνης Κ ημερησίως μπορούν να συνδεθούν με σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Για αυτόν τον λόγο, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως αυθαίρετη αντικατάσταση της στατίνης ούτε να συνδυάζεται μαζί της χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Βιβλιογραφία:
- Trogkanis E, Karalexi MA, Sergentanis TN, Kornarou E, Vassilakou T. Safety and Efficacy of the Consumption of the Nutraceutical “Red Yeast Rice Extract” for the Reduction of Hypercholesterolemia in Humans: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2024 May 11;16(10):1453. doi: 10.3390/nu16101453. PMID: 38794691; PMCID: PMC11124448.
- Raschi E, Girardi A, Poluzzi E, Forcesi E, Menniti-Ippolito F, Mazzanti G, De Ponti F. Adverse Events to Food Supplements Containing Red Yeast Rice: Comparative Analysis of FAERS and CAERS Reporting Systems. Drug Saf. 2018 Aug;41(8):745-752. doi: 10.1007/s40264-018-0661-3. PMID: 29582393.
- Mazzanti G, Moro PA, Raschi E, Da Cas R, Menniti-Ippolito F. Adverse reactions to dietary supplements containing red yeast rice: assessment of cases from the Italian surveillance system. Br J Clin Pharmacol. 2017 Apr;83(4):894-908. doi: 10.1111/bcp.13171. Epub 2017 Jan 19. PMID: 28093797; PMCID: PMC5346868.