Χολίνη: Το Απαραίτητο Θρεπτικό Συστατικό Που Πιθανως Δεν Γνωρίζεις | Nutrition Home

Πόσα γνωρίζουμε πραγματικά για την χολίνη; Πρόκειται για μία θρεπτική ουσία που δεν αναφέρεται συχνά αλλά κατέχει σημαντικό ρόλο σε πολλές σημαντικές διαδικασίες του σώματος μας. Η χολίνη είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό. Αυτό σημαίνει πως ενώ το σώμα μπορεί να παράγει μικρές ποσότητες, η επάρκεια συμπληρώνεται μέσω της διατροφής μας.

Που συμμετέχει η χολίνη;

• Στην σύνθεση των κυτταρικών μεμβρανών μέσω της φωσφατιδυλοχολίνης
• Στην λειτουργία του νευρικού συστήματος μέσω παραγωγής του νευροδιαβιβαστή ακετυλοχολίνη
• Στον μεταβολισμό και μεταφορά των λιπών
• Στην φυσιολογική ανάπτυξη και λειτουργία των κυττάρων
• Στις αντιδράσεις μεθυλίωσης που εμπλέκεται με την έκφραση γονιδίων
• Στην φυσιολογική λειτουργία του ήπατος
• Στην παραγωγή VLDL λιποπρωτεϊνών για την απομάκρυνση λίπους από το ήπαρ
• Στην βελτίωση της γνωστικής ικανότητας (λεκτική μνήμη, ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, οπτικοκινητικές δεξιότητες)

Τι συμβαίνει σε έλλειψη χολίνης;

• Στην περίπτωση της εγκυμοσύνης, το έμβρυο που δεν λαμβάνει επαρκή χολίνη από την μητέρα του, παρατηρούνται δυσκολίες στην μάθηση, προβλήματα μνήμης και διαταραχές συμπεριφοράς αργότερα.
• Σε περιπτώσεις νόσου Alzheimer, παρατηρείται πως τα άτομα αυτά έχουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις χολίνης.
• Σε άλλες ανασκοπήσεις της βιβλιογραφία αναφέρθηκε πως η έλλειψη χολίνης μπορεί να οδηγήσει σε λιπώδη διήθηση του ήπατος, βλάβη των ηπατικών κυττάρων, μυϊκή βλάβη και αυξημένη διαπερατότητα στις κυτταρικές μεμβράνες.

Ποιοι έχουν αυξημένες ανάγκες σε χολίνη;

• Οι εγκυμονούσες: Η χολίνη είναι απαραίτητη για τον σχηματισμό του νευρικού σωλήνα, τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και νευρικών κυττάρων και την φυσιολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου.
• Οι ηλικιωμένοι: Η αναμενόμενη γνωστική έκπτωση που επέρχεται με την ηλικία μειώνεται με την επαρκή πρόσληψη χολίνης.
• Χορτοφάγοι και vegans: Οι κύριες διατροφικές πηγές της χολίνης είναι τα ζωικά τρόφιμα. Σε περίπτωση χορτοφαγίας έχουμε χαμηλότερες συγκεντρώσεις του θρεπτικού αυτού στοιχείου στα διαθέσιμα τρόφιμα μας.
• Άλλες κατηγορίες που αναφέρονται στην βιβλιογραφία: Θηλάζουσες, νεογνά και βρέφη, άτομα με χαμηλή πρόσληψη Βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος.

Μπορεί η χολίνη να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο;

Τα τελευταία χρόνια είχε δημιουργηθεί ανησυχία επειδή η χολίνη μεταβολίζεται από κάποια εντερικά βακτήρια και παράγεται ένας μεταβολίτης, ο ΤΜΑΟ (Trimethylamine N-oxide). Παρότι ο μεταβολίτης TMAO έχει συσχετιστεί σε ορισμένες μελέτες με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, η διατροφική πρόσληψη χολίνης δεν φάνηκε να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Που βρίσκουμε την χολίνη;

• Στον κρόκο το αυγού
• Στα ψάρια (σολομό)
• Στα άπαχα κρέατα (συκώτι, μοσχάρι, κοτόπουλο, άπαχο χοιρινό)
• Στα γαλακτοκομικά
• Χορτοφαγικές πηγές: μπρόκολο, όσπρια, αμύγδαλα, πατάτα, φύτρο σιταριού, σόγια

Οι συνιστώμενες προσλήψεις χολίνης βάση της EFSA είναι:

• 400 mg/ημέρα για τους περισσότερους ενήλικες,
• 480 mg/ημέρα στην εγκυμοσύνη,
• 520 mg/ημέρα στον θηλασμό.

Ωστόσο, σε πολλές ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας εντοπίζουμε χαμηλότερη πρόσληψη χολίνης από τις συνιστώμενες τόσο στην Ευρώπη όσο και εκτός αυτής. Σημειώνεται επίσης πως η κατανάλωση αυγών στην διατροφή μας καλύπτει αυτές τις ανάγκες επαρκώς, μιας και είναι από τις πιο πλούσιες πηγές χολίνης.

Βιβλιογραφία:

1. Meyer KA, Shea JW. Dietary Choline and Betaine and Risk of CVD: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Studies. Nutrients. 2017 Jul 7;9(7):711. doi: 10.3390/nu9070711. PMID: 28686188; PMCID: PMC5537826.
2. López-Sobaler AM, Loria-Kohen V, Salas-González MD, Bermejo LM, Aparicio A. Componentes del huevo implicados en la función cognitiva [Egg components involved in cognitive function]. Nutr Hosp. 2024 Sep 23;41(Spec No3):24-27. Spanish. doi: 10.20960/nh.05452. PMID: 39279756.
3. Wiedeman AM, Barr SI, Green TJ, Xu Z, Innis SM, Kitts DD. Dietary Choline Intake: Current State of Knowledge Across the Life Cycle. Nutrients. 2018 Oct 16;10(10):1513. doi: 10.3390/nu10101513. PMID: 30332744; PMCID: PMC6213596.
4. Zuk E, Nikrandt G, Chmurzynska A. Dietary choline intake in European and non-european populations: current status and future trends-a narrative review. Nutr J. 2024 Jun 28;23(1):68. doi: 10.1186/s12937-024-00970-0. PMID: 38943150; PMCID: PMC11212380.
5. Obeid R, Schön C, Derbyshire E, Jiang X, Mellott TJ, Blusztajn JK, Zeisel SH. A Narrative Review on Maternal Choline Intake and Liver Function of the Fetus and the Infant; Implications for Research, Policy, and Practice. Nutrients. 2024 Jan 15;16(2):260. doi: 10.3390/nu16020260. PMID: 38257153; PMCID: PMC10820518.
6. Ylilauri MPT, Voutilainen S, Lönnroos E, Virtanen HEK, Tuomainen TP, Salonen JT, Virtanen JK. Associations of dietary choline intake with risk of incident dementia and with cognitive performance: the Kuopio Ischaemic Heart Disease Risk Factor Study. Am J Clin Nutr. 2019 Dec 1;110(6):1416-1423. doi: 10.1093/ajcn/nqz148. PMID: 31360988.