Ανδρική Γονιμότητα Και Διατροφή | Nutrition Home

Η διατροφή του άνδρα πριν την σύλληψη φαίνεται πως επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος. Πιο συγκεκριμένα, οι ολοένα αυξανόμενες μελέτες αναφέρονται στην υπεροχή των υγιεινών διατροφικών προτύπων όπως η Μεσογειακή διατροφή. Στον αντίποδα, η Δυτική Διατροφή με τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, την περίσσεια κορεσμένων λιπαρών και ζάχαρης επιβαρύνουν την υγεία του άνδρα και κατ’επέκταση την ποιότητα του σπέρματος του.

Παρακάτω θα αναφερθούμε στους διατροφικούς πυλώνες που θα ήταν καλό να έχει προσέξει ένας άνδρας πριν ξεκινήσει με την σύντροφο του τις προσπάθειες για να αποκτήσουν παιδί.

• Υγιές βάρος: Η απώλεια βάρους σε ένα φυσιολογικό βάρος θα μειώσει πολλές από τις επιπλοκές της παχυσαρκίας που συνδέεται με την υπογονιμότητα. Πιο συγκεκριμένα, η παχυσαρκία μειώνει τα επίπεδα τεστοστερόνης, αυξάνει τα οιστρογόνα και επηρεάζει τα κύτταρα που παράγουν σπερματοζωάρια. Αποτέλεσμα είναι λιγότερα σπερματοζωάρια με χειρότερη κινητικότητα και μορφολογία.
• Μεσογειακή διατροφή: Το κορυφαίο πρότυπο διατροφής που κυριαρχεί στις Μεσογειακές χώρες έχει αποδείξει τα πολλαπλά οφέλη της στην υγεία του ανθρώπου. Πιο συγκεκριμένα για την ανδρική γονιμότητα, η υιοθέτηση των μεσογειακών προτύπων διατροφής με καλύτερη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων, μορφολογία, κινητικότητα και ποιότητα σπέρματος.
  • Υπενθυμίζουμε τα βασικά συστατικά της Μεσογειακής Διατροφής: Ποικιλία φρούτων και λαχανικών, προτίμηση οσπρίων, δημητριακών ολικής αλέσεως, ξηρών καρπών, ψαριών, ελαιολάδου ως πηγή λιπαρών και πολλά μυρωδικά και μπαχαρικά.
• Μείωση των διατροφικών συνηθειών Δυτικού τύπου: Η χειρότερη ποιότητα σπέρματος συνδέθηκε με την υπερκατανάλωση υπερεπεξεργασμένων κρεάτων (αλλαντικά, λουκάνικα κλπ), μεγάλες ποσότητες κόκκινου κρέατος, γλυκών, σακχαρούχων αναψυκτικών και υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
• Περισσότερα «καλά» λιπαρά: Τα μόνο- και πολυακόρεστα λιπαρά υποστηρίζουν την ανδρική γονιμότητα. Μειώνουν την πιθανή φλεγμονή και συμβάλλουν στην φυσιολογική παραγωγή των ανδρικών ορμονών. Πιο συγκεκριμένα, τα Ω3 λιπαρά συμμετέχουν σε καλύτερη μορφολογία σπερματοζωαρίων με καλή κινητικότητα και επαρκή αριθμό. Καλές πηγές λιπαρών είναι τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σολομός, γαύρος, τσιπούρα, σκουμπρί), το ελαιόλαδο, οι ελιές, τα καρύδια, ο λιναρόσπορος, οι σπόροι chia.
  • Προς αποφυγή είναι τα κορεσμένα και trans λιπαρά από τα τηγανητά τρόφιμα και επεξεργασμένα τρόφιμα τα οποία συνδέονται με χειρότερη ποιότητα σπέρματος, χαμηλή τεστοστερόνη και μικρότερη λειτουργικότητα των ορχέων.
• Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης
• Συγκεκριμένα μικροθρεπτικά που καλό είναι να αυξηθούν:
  • Λυκοπένιο (από την ντομάτα) και ρεσβερατρόλη (από τα σταφύλια). Οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή συμβάλλουν στην μείωση της φλεγμονής, του κυτταρικού στρες και βελτιώνουν την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
  • Επίσης σημαντικό τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες το Φυλλικό οξύ (Βιταμίνη Β9- από πράσινα φυλλώδη λαχανικά και δημητριακά ολικής αλέσεως) που έχει συνδεθεί με αύξηση των φυσιολογικών σπερματοζωαρίων και την βελτίωση της σπερματογένεσης.
  • Συνένζυμο Q10 για την κινητικότητα και την συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων, την μείωση του οξειδωτικούς στρες και την προστασία του DNA στα σπερματοζωάρια. Το βρίσκουμε στο μοσχάρι, στην σαρδέλα, στο σκουμπρί, στο συκώτι και στους ξηρούς καρπούς.
  • L-καρνιτίνη: Αμινοξικό παράγωγο που μεταφέρει λιπαρά οξέα στα μιτοχόνδρια για να παραχθεί ενέργεια. Έχει τα ίδια αποτελέσματα με το συνένζυμο Q Την λαμβάνουμε από το μοσχάρι, το αρνί και τα γαλακτοκομικά.
  • Ψευδάργυρος: Σημαντικό μικροθρεπτικό για την σύνθεση τεστοστερόνης, την σπερματογένεση, την σταθερότητα του DNA καθώς και την ωρίμανση των σπερματοζωαρίων. Καλές πηγές ψευδαργύρου είναι οι κολοκυθόσποροι, τα στρείδια και τα θαλασσινά, το κόκκινο κρέας και τα όσπρια.
  • Σελήνιο: Επίσης πολύ σημαντικό μικροθρεπτικό για την αντιοξειδωτική του δράση, προστατεύοντας τις κυτταρικές μεμβράνες, συμμετέχοντας στην κινητικότητα του σπέρματος και μειώνοντας τις βλάβες στα κύτταρα. Τον συναντάμε στα Βραζιλιάνικα καρύδια, τα ψάρια, τα θαλασσινα και τα αυγά.
• Αλλαγή τρόπου ζωής: Μείωση καπνίσματος, έκθεσης στην υψηλή θερμοκρασία και στην ακτινοβολία. Στόχος επίσης η μείωση του χρόνιου στρες και η βελτίωση του ύπνου.

Βιβλιογραφία:

1. Gaskins AJ, Chavarro JE. Diet and fertility: a review. Am J Obstet Gynecol. 2018 Apr;218(4):379-389. doi: 10.1016/j.ajog.2017.08.010. Epub 2017 Aug 24. PMID: 28844822; PMCID: PMC5826784.
2. Cristodoro M, Zambella E, Fietta I, Inversetti A, Di Simone N. Dietary Patterns and Fertility. Biology (Basel). 2024 Feb 19;13(2):131. doi: 10.3390/biology13020131. PMID: 38392349; PMCID: PMC10886842.
3. Pecora G, Sciarra F, Gangitano E, Venneri MA. How Food Choices Impact on Male Fertility. Curr Nutr Rep. 2023 Dec;12(4):864-876. doi: 10.1007/s13668-023-00503-x. Epub 2023 Oct 20. PMID: 37861951; PMCID: PMC10766669.
4. Rotimi DE, Singh SK. Implications of lifestyle factors on male reproductive health. JBRA Assist Reprod. 2024 Jun 1;28(2):320-330. doi: 10.5935/1518-0557.20240007. PMID: 38289202; PMCID: PMC11152437.