Τα φυτοοιστρογόνα στη διατροφή της γυναίκας | Nutrition Home
Τι είναι τα φυτοοιστρογόνα;
Πρόκειται για φυτικές ενώσεις που δομικά μοιάζουν με τα οιστρογόνα. Δεν είναι στεροειδή, η προέλευση τους είναι φυτική.
Χωρίζονται σε:
- Ισοφλαβόνες
- Λιγνάνες
- Άλλες φλαβονοειδείς ενώσεις (όπως κουμιστάνες και πρενυλοφλαβονοειδή)
Πως δρουν τα φυτοοιστρογόνα;
Οι ενώσεις αυτές δρουν στους υποδοχείς οιστρογόνων. Έχουν ήπια ρυθμιστική δράση για τις ορμόνες και αυξάνουν τα οιστρογόνα όταν αυτά είναι σε χαμηλά επίπεδα ενώ αντίστροφα τα μειώνουν όταν είναι σε υψηλά.
Απορροφώνται σε μικρό βαθμό από το λεπτό έντερο και ο,τι απορροφηθεί περνάει στο ήπαρ, στην κυκλοφορία του αίματος ή αποβάλλεται με τα ούρα. Αν κάποια φυτοοιστρογόνα δεν απορροφηθούν, αυτά μετατρέπονται σε άλλες ενώσεις μέσω του μικροβιώματος μας.
Συγκεκριμένα για τον ρόλο τους στην πρόληψη οστεοπόρωσης ενεργοποιούν ενδοκυτταρικά μονοπάτια που σχετίζονται με τον οστικό μεταβολισμό και θεωρητικά θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην διατήρηση της οστικής αποδόμησης και της δημιουργίας.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ανάλογα την ποικιλότητα του εντερικού μικροβιώματος μας, τα φυτοοιστρογόνα έχουν διαφορετική αποτελεσματικότητα. Όσο πιο πλούσια και υγιής είναι η χλωρίδα του εντέρου μας, τόσο καλύτερα «πιάνουν» τα φυτοοιστρογόνο (ιδιαίτερα οι λιγνάνες).
Που συναντάμε τα φυτοοιστρογόνα;
- Βότανο epimedium
- Δαμάσκηνα
- Εσπεριδοειδή
- Σταφύλι/κρασί
- Μάραθος
- Λυκίσκος
- Σόγια
- Λιναρόσπορος
- Δημητριακά ολικής
- Όσπρια (περισσότερο φασόλια σόγιας)
Που βοηθούν τα φυτοοιστρογόνα;
- Οστεοπόρωση: Σύμφωνα με τις πρόσφατες μελέτες υποστηρίζουν την διατήρηση της οστικής μάζας, μειώνουν την οστική αποδόμηση και ρυθμίζουν δείκτες σχετικούς με τον οστικό μεταβολισμό. Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα δεδομένου ότι με την μετάβαση της γυναίκας από την αναπαραγωγική περίοδο στην περίοδο της εμμηνόπαυσης σημειώνεται υψηλότερος κίνδυνος οστεοπόρωσης.
- Εμμηνόπαυση: Όπως και με την οστεοπόρωση που συναντάμε συχνά στην εμμηνόπαυση, τα φυτοοιστρογόνα βελτιώνουν τα χαμηλά επίπεδα οιστρογονών που εντοπίζονται σε αυτήν περίοδο της γυναίκας. Πιο συγκεκριμένα, αποδίδονται οφέλη για τις εξάψεις.
- Μείωση καρδιομεταβολικών διαταραχών όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη
- Έχουν συνδεθεί με επίδραση σε καρκίνους που σχετίζονται με ορμόνες όπως ο μαστός και ο προστάτης, χωρίς να έχουμε ξεκάθαρα συμπεράσματα για την ασφαλή δοσολογία ώστε να προσφέρουν προστασία.
Βιβλιογραφία:
- KaczmarskiM, TrubalskiM, KamińskiP, ŻerebiecM, BełżekA, SajN, Rupeć Z, Niezbecka-ZającJ, FedorenkoN, Kłapeć W. Phytoestrogensinosteoporosis. Wiad Lek. 2025;78(3):602-608. doi: 10.36740/WLek/202326. PMID: 40219889.
- Chen MN, Lin CC, Liu CF. Efficacy of phytoestrogens for menopausal symptoms: a meta-analysis and systematic review. Climacteric. 2015 Apr;18(2):260-9. doi: 10.3109/13697137.2014.966241. Epub 2014 Dec 1. PMID: 25263312; PMCID: PMC4389700.
- Domínguez-López I, Yago-Aragón M, Salas-Huetos A, Tresserra-Rimbau A, Hurtado-Barroso S. Effects of Dietary Phytoestrogens on Hormones throughout a Human Lifespan: A Review. Nutrients. 2020 Aug 15;12(8):2456. doi: 10.3390/nu12082456. PMID: 32824177; PMCID: PMC7468963.
- Nguyen M, Osipo C. Targeting Breast Cancer Stem Cells Using Naturally Occurring Phytoestrogens. Int J Mol Sci. 2022 Jun 18;23(12):6813. doi: 10.3390/ijms23126813. PMID: 35743256; PMCID: PMC9224163.