Αποτοξίνωση μετά τις γιορτές: μύθος ή αλήθεια; | Nutrition Home
Κατά τη διάρκεια των γιορτών η κατανάλωση αλκοόλ, γευμάτων με αυξημένο αλάτι και ζάχαρη έχουν αυξηθεί. Μετά από αυτό το διάστημα, πολλά άτομα στρέφονται σε διάφορες πρακτικές με στόχο να «ξεφουσκώσουν» άμεσα. Στα highlight αυτών είναι η αποτοξίνωση που περιλαμβάνει detox δίαιτες, αποτοξίνωση με τσάι κλπ. Υπάρχει, ωστόσο, κάποια επιστημονική βάση για όλα αυτά ή αποτελούν απλά ένα trend;
Αρχικά ας εξετάσουμε την έννοια της αποτοξίνωσης:
Η αποτοξίνωση-detox αναφέρεται στην απομάκρυνση από τον οργανισμό τοξικών/βλαβερών προϊόντων και αποτελεί μια διαδικασία που περιλαμβάνει πολλά όργανα.
Τι λέει η επιστήμη γι’ αυτό;
- Δεν υπάρχουν αξιόπιστες αποδείξεις ότι τα «detox» προϊόντα/προγράμματα αφαιρούν συγκεκριμένα τοξικά προϊόντα από το σώμα με τρόπο που δεν μπορεί να επιτύχει το ίδιο το σώμα. Οι συστηματικές ανασκοπήσεις επισημαίνουν έλλειψη κλινικών δεδομένων υπέρ της αποτοξίνωσης μέσω εμπορικών διαιτών και προϊόντων.
- Ο FDA έχει λάβει μέτρα κατά αρκετών εταιρειών που πωλούν προϊόντα αποτοξίνωσης/καθαρισμού, καθώς περιείχαν κρυφά συστατικά που μπορεί να είναι επιβλαβή, διατέθηκαν στην αγορά με ψευδείς ισχυρισμούς ότι θα μπορούσαν να θεραπεύσουν σοβαρές ασθένειες και στην περίπτωση ιατροτεχνολογικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του παχέος εντέρου, διατέθηκαν στην αγορά για μη εγκεκριμένες χρήσεις.
- Πρόσφατες μελέτες έδειξαν πως δίαιτες αποτοξίνωσης επηρεάζουν αρνητικά το μικροβίωμα του εντέρου
- Υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για απώλεια μυϊκής μάζας όταν η πρόσληψη πρωτεΐνης/θερμίδων είναι πολύ χαμηλή.
- Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και βότανα. Πολλά «detox» προϊόντα περιέχουν βότανα που επηρεάζουν ηπατικά ένζυμα ή έχουν διουρητική/καθαρτική δράση και μπορούν να αλλάξουν την απέκκριση φαρμάκων ή να προκαλέσουν τοξικότητα.
Γενικά οι δίαιτες και τα προϊόντα αποτοξίνωσης είναι περισσότερο ένας μύθος. Το σώμα έχει ένα καλά ανεπτυγμένο σύστημα που επιτελεί από μόνο του καθημερινά αποτοξίνωση. Το δέρμα, το έντερο, το συκώτι, τα νεφρά «αποτοξινώνουν» συνεχώς το σώμα, από την κορυφή ως τα νύχια, απομακρύνοντας τοξίνες και απόβλητα όπως αλκοόλ, φάρμακα, προϊόντα πέψης, νεκρά κύτταρα, χημικές ουσίες από τη ρύπανση και βακτήρια.
Φυσικά εάν υπάρχει κάποια σοβαρή πάθηση και δεν λειτουργούν σωστά κάποια όργανα, για παράδειγμα τα νεφρά, χρειάζεται μια ειδική μεταχείριση. Αυτή, όμως, πρέπει να δοθεί από ειδικό, με εξατομικευμένες συμβουλές και χωρίς να λαμβάνετε κάποιο προϊόν μόνοι ή δοκιμάζοντας δίαιτες που δεν γνωρίζετε αν θα σας προκαλέσουν περισσότερο καλό ή κακό.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, κάποιο μαγική αποτοξίνωση αλλά υποστήριξη των φυσιολογικών μηχανισμών με υγιεινή διατροφή, ποικιλία, σωστή ενυδάτωση και αποφυγή βλαπτικών συμπεριφορών.
Βιβλιογραφία:
- https://www.nccih.nih.gov/health/detoxes-and-cleanses-what-you-need-to-know
- https://www.bda.uk.com/resource/detox-diets.html
- Klein, A. V., & Kiat, H. (2015). Detox diets for toxin elimination and weight management: a critical review of the evidence. Journal of human nutrition and dietetics : the official journal of the British Dietetic Association, 28(6), 675–686. https://doi.org/10.1111/jhn.12286
- Sardaro, M. L. S., Grote, V., Baik, J., Atallah, M., Amato, K. R., & Ring, M. (2025). Effects of Vegetable and Fruit Juicing on Gut and Oral Microbiome Composition. Nutrients, 17(3), 458. https://doi.org/10.3390/nu17030458
- Gillett, G., Shivakumar, N., James, A., & Salmon, J. (2021). Acute Severe Hyponatremia Following Use of “Detox Tea”. Cureus, 13(3), e14184. https://doi.org/10.7759/cureus.14184